19th Ave New York, NY 95822, USA

Gümrük Mevzuatından Kaynaklanan Suçlar

gumruk-mevzuati.jpg

Gümrük kaçağı, yasal olarak ithal edilmeyen veya yasalara aykırı şekilde ithal edilen malların, ülkeye girişi anlamına gelmektedir. Gümrük kaçağı yapan kişiler, gümrükleme işlemlerinde yolsuzluk ve sahte belge kullanımı gibi illegal yollarla kaçakçılık yapmaktadırlar. Gümrük işlemlerinde belgelerin yetersiz olması da gümrük kaçağına neden olabilir, bu nedenle gümrük işlemlerinde belgelerin eksiksiz ve doğru olması önemlidir.

Gümrük kaçağı, ithalata yönelik bir suç olarak kabul edilir. Bu nedenle, Türkiye’de gümrük kaçağı ile mücadele etmek için özel birimler oluşturulmuştur. Bu birimler, gümrük kapılarında aramalar yaparak, yasalara aykırı şekilde ithal edilen malları tespit etmeye çalışırlar. Gümrük kaçağına karşı yapılan mücadelede, gümrük birimlerine verilen görevleri yerine getirmeyen kişiler de suçlu kabul edilir ve cezalandırılır.

Gümrük kaçağı, ülkemizde sıkça yaşanan bir suç türüdür. Yasalara aykırı şekilde ithal edilen mallar, gümrük vergisi kaybına sebep olurken, sektörel bazda yerli üreticileri de etkilemektedir. Gümrük kaçağı ile mücadelede, gümrük birimlerinin yanı sıra halkın da dikkatli olması önemlidir. Yasal yollardan ithal edilmesi gereken malları, kaçak yollardan satın almak, ilgili kişilerin suçlu olmasına sebep olabilir.

Gümrük Kaçakçılığı TürleriCezaları
Yasalara aykırı şekilde ithal edilen mallarİki katı vergi cezası, hapis cezası
Sahte belge kullanımıVergi cezası, hapis cezası
Beyan edilenden daha fazla mal getirmeMalın değeri oranında ceza, hapis cezası

Gümrük kaçağı yapan kişilerin cezaları, gümrük kaçağı türüne göre farklılık göstermektedir. Yasalara aykırı şekilde ithal edilen mallar için iki katı vergi ve hapis cezası uygulanırken, sahte belge kullanımı gibi durumlarda sadece vergi cezası ve hapis cezası uygulanmaktadır. Beyan edilenden daha fazla mal getirme durumunda ise, malın değerinin oranında ceza uygulanarak, hapis cezası alınabilir.

  • Gümrük kaçağı, yasal olarak ithal edilmeyen malların veya yasalara aykırı şekilde ithal edilen malların ülkeye girişi anlamına gelir.
  • Gümrük kaçağı yapan kişilere, gümrük kaçağı türüne göre farklı cezalar uygulanır.
  • Gümrük kaçağı ülkemizde sıkça yaşanan bir suç türüdür ve mücadele edilmesi önemlidir.

Sahte Belge İle Gümrük İhlali Yapmak

İçindekiler [gizle]

Gümrükler, ülkelerin sınırlarında ve bu sınırlara yakın yerlerdeki özellikle limanlarda yer alan en önemli devlet dairelerindendir. Gümrüklerin temel fonksiyonu ise ülke sınırları dâhilindeki mal ve kişilerin kontrol altına alınmasıdır. Gümrük işlemleri ise belirli mevzuatlar çerçevesinde yürütülür. Ancak bazı durumlarda bu mevzuatlara uyulmaz ve gümrük kaçağı ya da sahte belgeyle gümrük ihlali yapılarak haksız kazanç elde edilir.

Sahte belge ile gümrük ihlali yapmak, hukuk açısından oldukça ciddi bir suçtur. Bu suç; nakliyesi gereken malların gümrük mevzuatına uygun olmayan şekillerde beyan edilmesi, malların kalite, miktar vb. durumları konusunda bilgi verilmesinin ihmal edilmesi ya da yanıltıcı bilgi verilmesi gibi durumlarla gerçekleştirilir. Bu suçun en önemli unsuru ise sahte belgelerdir. Sahte belge düzenleyenler, kullananlar ya da taşımacılık işlemlerine dahil olanlar da bu suça ortak olurlar.

Bir malın ülkeler arası taşımacılığı sırasında belirli bir takım prosedürler izlenir. Bu prosedürler ise ülke yasalarında belirtilmektedir. Sahte belge ile gümrük ihlali yapan kişiler, bu prosedürleri takip etmeksizin malları ülkelere sokarlar. Bu durum hem ülke bütçelerine zarar verir hem de gümrük mevzuatı gereği kontrolsüz olarak ülkelere mal girişi söz konusu olduğunda, insan sağlığına, can ve mal güvenliğine ilişkin riskler artar.

Gümrükte Yapılan İşlemler
Gümrük vergisi ödenildiği belgelenir
Belgelerin istenen sürelerde düzenlenmesi sağlanır
Malın ülkeye girişi uygun şekilde yapılır

Sahte belge ile gümrük ihlalleri ülkelerin ekonomik, sosyal ve kültürel yapılarını etkiler. Bu sebeple de ülkeler bu suçlara karşı oldukça ciddi önlemler almaktadır. Gümrük kaçağı yapmak, kaçakçılık ve sahte belgeyle gümrük ihlali yapmak gibi suçların cezaları oldukça ağırdır. Suçu işleyenler hapis cezasıyla yargılanabilir veya ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalabilirler.

  • Gümrük kaçağı
  • Sahte belge
  • Gümrük ihlali

Sahte belge ile gümrük ihlali yapmak oldukça ciddi bir suçtur. Suçu işleyenler ağır cezalarla karşı karşıya kalabilirler. Bu sebeple bu tür suçların önlenmesi için gümrük muayeneleri sırasında iyi bir denetim yapılmalı, düzenli olarak eğitimler verilmeli ve teknolojik yenilikler takip edilerek gümrük mevzuatının güncel hâle getirilmesi sağlanmalıdır.

Gümrük Kaçağı Konusunda Cezalar Nelerdir?

Gümrük kaçağı, bir ülkeye yasal olmayan yollarla mal ya da hizmetler getirilmesi ve bunların ülkeye girişinin gümrük işlemlerinde beyan edilmemesi anlamına gelir. Bu kaçakçılık faaliyetlerinin ülkelerin ekonomisine ve güvenliğine zarar verdiği için ciddi suçlar olarak kabul edilir. Peki, gümrük kaçağı suçu işleyenlere cezalar nelerdir?

Gümrük kaçağı suçu işleyenlerin cezaları, suçun boyutuna ve yapılan hukuka aykırı işlemlere göre değişir. Bu cezalar arasında para cezaları, hapis cezaları ve mal müsaderesi gibi cezalar yer alabilir. Ayrıca, gümrükte yapılan denetimler sonrası kaçakçılık faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin de devlet tarafından alınması mümkündür.

Bunun yanı sıra, gümrük kaçağı suçu işleyenlerin mesleki lisanslarına da el konulabilir. Örneğin, bir nakliye firmasının gümrük kaçağı suçu işlemesi durumunda, firmanın lisansı iptal edilebilir ve faaliyetleri durdurulabilir. Bu da hem firmanın hem de çalışanlarının ciddi maddi kayıplara uğramasına neden olabilir.

Ceza TürleriAçıklama
Para CezasıGümrük kaçağı suçu işleyenlere, işlemiş oldukları suça göre çok ciddi para cezaları verilebilir.
Hapis CezasıGümrük kaçağı suçu işleyenlere, işledikleri suça göre ciddi hapis cezaları da verilebilir.
Mal MüsaderesiGümrük kaçağı suçu işleyenlerin elinde bulundurdukları mal ve eşyalara devlet tarafından el konulabilir.

Gümrük kaçağı suçu işleme eğiliminde olan kişilerin, bu konuda ciddi sonuçlarla karşılaşabilecekleri unutulmamalıdır. Bu nedenle, gümrük işlemlerinde tamamen yasal yolların izlenmesi ve beyana gerek duyulan her türlü mal ve eşyanın beyan edilmesi büyük önem taşır.

Kaçakçılık Faaliyetlerinin Yöntemleri

Gümrük kaçağı yapmak, birçok kişi için kolay yol gibi görünse de, bu işlem oldukça risklidir. Ülkeler arasındaki ticareti düzenleyen anlaşmalar ve yasaların sıkılaşması sonrası, gümrük kaçakçılığı yapmak oldukça zor hale gelmiştir. Bu yüzden kaçakçılar, yeni yöntemler geliştirerek kendi faaliyetlerini sürdürmeye çalışmışlardır.

Gümrük kaçakçılığının en önemli yöntemlerinden biri, eşyayı taşıyan araçlara saklamaktır. Araçlar, özellikle sınır kapılarına yakın olacak şekilde park edilir ve içindeki kaçak eşyalar saklanır. Bu yöntem, kaçak eşyanın kolay bir şekilde ülkeye sokulmasını sağlar.

Bir diğer yöntem ise, kaçak malların ülkeye sokulmasından sonra gizli depolara saklanmasıdır. Bu depolar, kontrolsüz olarak işletilir ve gümrükten kaçırılan eşyalar burada saklanır. Kaçakçılar, eşyaları satmak için uygun zamanda bu depolardan çıkarırlar.

YöntemlerTanımlar
Eşyaları araçlara saklamakSınır kapılarına yakın olan araçlar içinde kaçak eşyalar saklanarak ülkeye sokulması
Gizli depolarKaçak malların, ülkeye sokulmasından sonra kontrolsüz olarak işletilen depolara saklanması ve daha sonra satmak için çıkarılması
İnsan kaçakçılığıİnsanların, ülkeye yasadışı yollardan sokulması ve bu insanların ülkede kaçak işlerde çalıştırılması

Bunların yanı sıra, son zamanlarda insan kaçakçılığı da artmıştır. İnsanlar, yasadışı yollarla ülkeye sokulur ve burada kaçak işlerde çalıştırılır. Bu durum, hem insan hakları ihlali hem de ülkenin güvenliği açısından tehlikelidir. Bu yöntemle yapılan kaçakçılık faaliyetleri, sadece malların değil, insanların da ülkeye sokulması anlamına gelir.

Gümrük kaçakçılığı ile mücadele etmek için, güvenlik güçlerinin teknolojik imkanlarından yararlanması gerekmektedir. X-ray cihazları, tarama köpekleri ve dedektörler, kaçakçılık faaliyetlerinin tespit edilmesinde önemli bir rol oynamaktadır.

Gümrük kaçakçılığı, yalnızca ekonomik zararlar değil, aynı zamanda ülkelerin güvenliğine tehdit oluşturmaktadır. Bu yüzden, kaçakçılık faaliyetlerinin önlenmesi ve mücadele edilmesi için herkesin üzerine düşen görevler vardır.

Gümrük Suçlarına Karşı Uyuma Yöntemleri

Gümrük işlemleri her zaman için titizlikle yürütülmesi gereken bir iştir. Bazı kötü niyetli kişiler ise bu işlemleri yanlış yöntemlerle yaparak, gümrük kaçakçılığına sebep olmaktadır. Bu durum hem gümrük hizmetleri açısından hem de ülke ekonomisi açısından ciddi bir zarara sebebiyet verebilir. Bu sebeple, gümrük suçlarına karşı uyuma yöntemleri de oldukça önemlidir.

Gümrük suçlarına karşı uyuma yöntemlerinde teknolojinin kullanımı oldukça yaygın hale gelmiştir. Özellikle, gümrük muayenelerinde kullanılan teknolojik cihazlar sayesinde, kaçak eşyaların tespiti daha kolay hale gelmiştir. Bu cihazlar arasında, özel tarayıcılar, X-ray cihazları ve detektörler bulunmaktadır.

Gümrük suçlarına karşı uyuma yöntemleri arasında en önemli yöntemlerden bir tanesi de, personelin eğitimidir. Gümrük personeli, sık sık gümrük suçları ile ilgili eğitimler almaktadır. Bu eğitimler sayesinde, kaçakçılık faaliyetleri hakkında daha bilgili hale gelerek, suçların tespit edilmesi ve önlenmesi konusunda daha başarılı olmaktadır.

Gümrük Suçlarına Karşı Uyuma Yöntemleri
Teknolojik cihazların kullanımı
Personelin eğitimi
Yüksek riskli bölgelerin takibi

Bunların yanı sıra, gümrük suçlarına karşı uyuma yöntemleri arasında yüksek riskli bölgelerin takibi ve daha sıkı kontrollerin yapılması da yer almaktadır. Yüksek riskli bölgelerde, diğer bölgelere göre daha çok gümrük suçu olayı yaşanmaktadır. Bu sebeple, bu bölgelerde daha sıkı kontroller yapılması ve suçların tespit edilmesi için daha fazla çaba gösterilmesi gerekmektedir.

Gümrük suçlarına karşı uyuma yöntemleri, ülke ekonomisine ve gümrük hizmetlerine önemli bir katkı sağlamaktadır. Bu yöntemler sayesinde, kaçakçılık faaliyetleri önlenerek, ülke ekonomisi daha sağlıklı bir noktaya getirilebilmektedir.

Gümrük Suçlarının Önlenmesinde Teknolojinin Rolü

Gümrük işlemlerinde yaşanan suçlar, her yıl milyonlarca dolarlık zarara neden oluyor. Bu nedenle, gümrük işlemlerinde teknolojinin kullanımı son derece önemli hale geldi. Gümrükte, hızlı ve etkili bir şekilde yasa dışı faaliyetleri tespit etmek için birçok teknolojik yöntem kullanılıyor. Bu teknolojik yöntemler, mücadelede oldukça başarılı sonuçlar veriyor.

Birinci sınıf tarayıcı sistemleri, gümrük memurlarının yasal olmayan malları tespit etmelerine yardımcı olur. Bu tarayıcılar, yüksek teknoloji ürünleridir ve yük taşıyan araçların içinde yer alan olası suç eylemlerini tespit edebilir. Ayrıca, gümrük çıkış noktalarında kullanılan kamera sistemleri, yasadışı faaliyetleri anında tespit eder ve güvenlik güçlerinin daha kısa sürede müdahale etmesine olanak tanır. Bu sayede, yasa dışı faaliyetlerin önüne geçmek mümkün olur.

Teknolojik Yöntemler:Avantajları:
Tarayıcı Sistemleri– Hızlı ve etkili tespit sağlar
– Yasal olmayan malların tespiti mümkün olur
Kamera Sistemleri– Anında tespit imkanı sağlar
– Güvenlik güçlerinin daha hızlı müdahale etmesine olanak tanır
Lazer Tarayıcı Sistemleri– Yüksek güvenlik sağlar
– Teröristlerin tespit edilmesine yardımcı olur

Gümrük suçlarının önlenmesinde teknolojinin kullanımı, daha etkili bir mücadele sağlar. Bu sayede, yasa dışı malların ülkeye girişi engellenir. Dünya çapında hükümetler tarafından kullanılan bu teknolojik yöntemler, güvenliği sağlamak ve suçları önlemek açısından son derece önemlidir.

Gümrük Mevzuatı Neleri Kapsar?

Gümrük mevzuatı, bir ülkeye giriş yapan veya çıkan malların, kişilerin veya araçların yasalara uygun olarak hareket etmesini sağlar. Bu mevzuat, gümrük vergilerinin tahsil edilmesi, ithalat ve ihracatın düzenlenmesi, ticari faaliyetlerin denetlenmesi ve düzenlenmesi gibi birçok konuyu kapsar.

Bu mevzuatın bir amacı, ülkeye giriş yapacak malların güvenliğini ve sağlığını korumaktır. Gümrük, ülkeye zararlı olabilecek malların girişini engellemek için sıkı kontrol ve denetim sistemleri kullanır.

Gümrük mevzuatı, ayrıca ticari faaliyetleri düzenlemek için tasarlanmıştır. İthalat ve ihracat işlemleri, zamanında teslimat garantisi altında gerçekleştirilir. Taraflar arasındaki ticari sözleşmeler, belirlenen kural ve düzenlemelere uygun olarak yapılmalıdır.

Bir ülkenin gümrük mevzuatı şunları içerir:
Ülkeye giriş yapacak malların ve kişilerin kayıt altına alınması ve izlenmesiGümrük vergilerinin tahsili ve ithalat / ihracat işlemlerinin düzenlenmesiGüvenlik ve sağlık açısından zararlı olan malların engellenmesiTicari faaliyetlerin düzenlenmesi ve denetlenmesiGümrük mevzuatına aykırı davrananların cezalandırılması

Gümrük Muayenelerinde Kaçakçılıkla Mücadele Yöntemleri

Gümrük muayeneleri sırasında yapılan gözetim, kaçakçılık faaliyetleri için en önemli engel olarak kabul edilir. Bu nedenle, gümrük muayenelerinde kaçakçılıkla mücadele yöntemleri oldukça önemlidir. Çünkü kaçakçılık faaliyetleri, ülke ekonomisine ciddi zararlar verir. Bu yazımızda, gümrük muayenelerinde kullanılan kaçakçılıkla mücadele yöntemlerini inceleyeceğiz.

Kaçakçılıkla Mücadele Yöntemleri
1. X-Ray Sistemi: Gümrük muayenelerinde kullanılan X-Ray cihazları, araçların içini tarayarak kaçakçılık faaliyetlerini tespit etmek için kullanılır. Bu sistemler, narkotik madde, silah, kaçak sigara ve diğer yasa dışı maddeleri tespit etmek için oldukça etkilidir.
2. Dedektör Köpekler: Gümrük muayenelerinde, kokuların tespiti için eğitilmiş özel köpekler kullanılır. Bu köpekler, narkotik madde, silah, patlayıcılar ve diğer yasa dışı maddeleri tespit etmek için eğitilirler.
3. Araç Kontrolleri: Gümrük muayenelerinde, araçların dışı ve içi kontrol edilir. Araçların gizli bölmelerinde veya taban kısmında kaçak malzemeler bulunabilir. Bu nedenle, araçların detaylı bir şekilde kontrol edilmesi önemlidir.

Gümrükteki kaçakçılık faaliyetleri, ülke ekonomisine zarar verirken, aynı zamanda insanların sağlığına da zarar verebilir. Bu nedenle, gümrük muayenelerinde kaçakçılıkla mücadele yöntemleri oldukça önemlidir. Bu yöntemler, gümrük memurlarının ve diğer yetkililerin dikkatli bir şekilde çalışmasını gerektirir.

Gümrükte Yasa Dışı Uygulamaların Tespiti Nasıl Mümkün Olabilir?

Gümrükte yasa dışı uygulamaların tespiti oldukça önemlidir. Bu, kaçakçılık faaliyetlerinin önlenmesine ve gümrük suçlarına karşı mücadelenin etkin bir şekilde yürütülmesine yardımcı olur. Türkiye’de gümrükte yasa dışı uygulamaların tespiti için farklı yöntemler kullanılmaktadır.

Bunlardan biri özel eğitimli köpeklerdir. Bu köpekler, sigara, narkotik madde, patlayıcı ve kaçak eşya gibi unsurları tespit etme konusunda son derece yeteneklidir. Gümrük kapılarında ve terminal binalarında bu köpeklerin kullanılması, yasa dışı uygulamaların tespiti açısından oldukça başarılı sonuçlar vermektedir.

  • Bir diğer yöntem ise X-ray taramalarıdır. Bu taramalar, kamyon, konteyner ve diğer araçların içinde bulunan eşyaların x-ışını ile görüntülenmesini sağlar. Bu sayede, araçların içinde gizlenen kaçak eşyalar tespit edilebilir.
  • Gümrüklerdeki kamera sistemleri de suçluların tespit edilmesinde büyük rol oynamaktadır. Kamera kayıtları, gümrük alanında gerçekleştirilen hareketleri kaydederek yasa dışı faaliyetlere karşı delil oluşturabilir.
Gümrükte Yasa Dışı Uygulamaların Tespitinde Kullanılan TeknolojilerYararları
X-Ray TaramalarıKonteynerlerde ve araçlarda kaçak eşyaların tespit edilmesini sağlar.
KöpeklerSigara, narkotik madde, patlayıcı ve kaçak eşya tespitinde oldukça etkilidir.
Güvenlik KameralarıGümrük sahasında oluşan hareketleri kaydederek yasa dışı faaliyetlerin tespitine katkı sağlar.

Gümrükte yasa dışı uygulamaların tespiti için kullanılan bu teknolojiler, yetkililerin işlerini kolaylaştırmakta ve suçluların yakalanmasını hızlandırmaktadır. Ancak, yasa dışı uygulamaların tespiti sadece teknolojik yöntemlerle değil, gümrük personelinin de dikkatli ve özenli çalışmalarıyla mümkündür.

Gümrük Mevzuatıyla Ilgili Temel Kavramlar Ve Suç Örnekleri

Gümrük Mevzuatı, bir ülkenin ithalat ve ihracat faaliyetlerine yönelik olarak oluşturulan yasal düzenlemeler bütünüdür. Bu mevzuatın amacı, ülkeye girmesi veya ülkeden çıkması gereken ürünlerin kontrolünü sağlamak, vergi tahsilatını gerçekleştirmek ve yasa dışı faaliyetlerin önüne geçmektir. Bu yazıda, gümrük mevzuatıyla ilgili temel kavramlar ve suç örnekleri hakkında bilgi vereceğiz.

Gümrük mevzuatında en temel kavramlardan biri, ithalat ve ihracat işlemlerinde kullanılan paraların döviz kurlarıdır. Bir diğer kavram ise, gümrük vergisidir. Gümrük vergisi, bir ürünün ithalat veya ihracatında ödenmesi gereken bir vergidir ve ürünün değerine, tarife oranına ve ürünün menşeine göre değişir. Diğer bir kavram da gümrük muafiyetidir. Bu muafiyet, belirli ürünlerin veya belirli ülkelerden yapılan ithalat ve ihracatta vergi veya vergi dışı muafiyetlere sahip olması anlamına gelir.

Gümrük Suç ÖrnekleriCezaları
Gümrük kaçağıMalın değerinin on katı kadar para cezası ve hapis cezası
Sahte belge kullanmakEn az 3 yıl hapis cezası ve para cezası
Kaçakçılık yapmakMalın değerinin beş katı kadar para cezası ve 10 yıla kadar hapis cezası

Gümrük mevzuatı, yürürlükteki yasal düzenlemeleri ile son derece önemlidir. Gümrük suçları, ciddi cezaları olan suçlar arasındadır. Gümrük mevzuatını ihlal edenler, para cezaları ve hapis cezalarıyla karşı karşıya kalabilirler. Gümrük mevzuatını ihlal etmemek için, gümrük mevzuatı hakkında düzenli olarak bilgi edinmek ve yasal düzenlemelere uymak önemlidir.

Soru Cevaplar:

  • Gümrük kaçağı nedir?Gümrük kaçağı, ülkeye giriş yapan mal ve eşyaların, belirli yasalara uygun olmayan şekilde geçirilmesi veya ithalat sırasında yapılan işlemlere ilişkin muafiyetlerin kötüye kullanılmasıdır.
  • Sahte belge ile gümrük ihlali yapmak suç mudur?Evet, sahte belge kullanarak gümrük ihlali yapmak suçtur ve ciddi cezalara neden olabilir.
  • Gümrük kaçağı konusunda cezalar nelerdir?Gümrük kaçağı suçu işleyen kişilere yüksek para cezaları ve hapis cezaları gibi ciddi yaptırımlar uygulanmaktadır.
  • Kaçakçılık faaliyetlerinin yöntemleri nelerdir?Kaçakçılık faaliyetleri, mal ve eşya taşımacılığı sırasında kaçırma, sahte belge kullanma, vergi kaçırma gibi yöntemlerle gerçekleştirilebilir.
  • Gümrük suçlarına karşı uyuma yöntemleri nelerdir?Kaçakçılık faaliyetleri, mal ve eşya taşımacılığı sırasında kaçırma, sahte belge kullanma, vergi kaçırma gibi yöntemlerle gerçekleştirilebilir.
  • Gümrük suçlarının önlenmesinde teknolojinin rolü nedir?Teknolojinin kullanımı, gümrük suçlarının önlenmesinde çok önemlidir. Gümrüklerde kullanılan teknolojik cihazlar, gümrük işlemlerinde hız ve doğruluk sağlamakta, sahte belge kullanımını önlemekte, kaçakçılık ve dolandırıcılık faaliyetlerini önemli ölçüde azaltmaktadır.
  • Gümrük mevzuatı neleri kapsar?Gümrük mevzuatı, ithalat, ihracat, transit ve taşımacılık işlemleriyle ilgili yasal düzenlemeleri kapsamaktadır. Bu mevzuat, ülkeye giren ve çıkan malların vergilendirilmesi, gümrük muayeneleri ve çeşitli kontrolleri gibi konuları içermektedir.

bir yorum bırakın